Jam tangan pintar, penjejak kecergasan, cincin pintar, sensor badan dan peranti boleh pakai lain telah menjadi sebahagian daripada rutin harian ramai orang. Ia mengira langkah, memantau kadar denyutan jantung, menjejak senaman, memantau tidur, menganggarkan kalori, memaparkan pemberitahuan dan juga membantu menjejak perubahan dalam badan.
Peranti ini dipanggil peranti boleh pakai, perkataan Inggeris yang digunakan untuk teknologi yang boleh dipakai atau digunakan terus pada badan. Perbezaan besar berbanding peranti lain ialah ia sentiasa bersentuhan dengan pengguna, mengumpul data sepanjang hari dan malam.
Ini membawa manfaat, tetapi ia juga menimbulkan persoalan penting: apakah yang diketahui oleh peranti ini tentang kita?
Mereka tahu berapa banyak anda bergerak.
Salah satu fungsi peranti boleh pakai yang paling terkenal ialah penjejakan gerakan. Jam tangan dan gelang menggunakan sensor seperti pecutan dan giroskop untuk mengesan langkah, pergerakan, rentak berjalan, larian, panjat tangga dan masa aktiviti.
Dengan data ini, peranti ini menganggarkan sama ada anda menghabiskan hari dengan lebih aktif atau tidak aktif. Ia boleh menunjukkan berapa banyak langkah yang anda ambil, berapa minit anda bersenam, dan juga mencadangkan agar anda bangun selepas tempoh yang lama tidak aktif.
Maklumat ini mungkin kelihatan mudah, tetapi ia mendedahkan banyak perkara tentang rutin anda. Peranti yang boleh dipakai boleh menjejaki waktu apabila anda biasanya bergerak, hari anda kurang bersenam dan corak aktiviti anda sepanjang minggu.
Mereka ikut kata hati awak.
Banyak jam tangan pintar memantau kadar denyutan jantung menggunakan sensor optik di bahagian belakang peranti. Ia memancarkan cahaya ke kulit dan menganalisis perubahan aliran darah untuk menganggarkan kadar denyutan jantung.
Dengan ini, mereka boleh merakam kadar denyutan jantung semasa rehat, semasa bersenam dan semasa tekanan fizikal. Sesetengah model juga menawarkan ciri seperti elektrokardiogram, amaran kadar denyutan jantung tinggi atau rendah dan anggaran pemulihan selepas bersenam.
Data ini dapat membantu pengguna memahami badan mereka dengan lebih baik, tetapi ia tidak menggantikan penilaian perubatan. Jam tangan boleh menunjukkan tanda-tanda atau trend, tetapi diagnosis harus dibuat oleh profesional penjagaan kesihatan.
Mereka memerhatikannya tidur.
Salah satu bidang paling popular untuk peranti boleh pakai ialah pemantauan tidur. Dengan menggabungkan pergerakan, kadar denyutan jantung dan isyarat lain, peranti tersebut menganggarkan berapa lama seseorang tidur, berapa kali mereka bangun dan bagaimana peringkat tidur mereka.
Sesetengah model juga menganalisis kadar pernafasan, pengoksigenan darah, suhu kulit dan keteraturan jadual tidur. Data ini membantu mengenal pasti corak: tidur lewat, kerap bangun, kurang rehat atau mempunyai rutin yang tidak teratur.
Namun begitu, ukuran ini hanyalah anggaran. Ia boleh berguna untuk memahami tabiat, tetapi ia kekurangan ketepatan kajian tidur perubatan yang dijalankan di makmal.
Mereka mungkin tahu lokasi anda.
Banyak peranti boleh pakai mempunyai GPS mereka sendiri atau menggunakan GPS daripada telefon anda. Ini membolehkan anda merakam laluan untuk berjalan, berlari, berbasikal dan senaman luar yang lain.
Lokasi berguna untuk peta, kelajuan, jarak dan keselamatan. Walau bagaimanapun, ia juga merupakan data sensitif. Laluan yang kerap boleh mendedahkan tempat tinggal, tempat kerja, tempat latihan atau tempat anda menghabiskan masa setiap hari.
Oleh itu, adalah wajar untuk menyemak tetapan privasi dan mengelakkan perkongsian peta senaman secara terbuka tanpa berhati-hati. Dalam sesetengah kes, penerbitan laluan boleh mendedahkan alamat dan tabiat.
Mereka merekodkan tanda-tanda tekanan dan pemulihan.
Sesetengah peranti boleh pakai cuba menganggarkan tekanan, pemulihan fizikal dan mood berdasarkan data seperti kadar denyutan jantung, kebolehubahan kadar denyutan jantung, tidur, aktiviti dan suhu kulit.
Kebolehubahan kadar denyutan jantung, sebagai contoh, boleh menunjukkan bagaimana badan mengendalikan aktiviti dan pemulihan. Apabila digabungkan dengan data lain, ia boleh mencadangkan sama ada seseorang itu lebih banyak berehat atau terlalu banyak bekerja.
Maklumat ini menarik, tetapi ia harus ditafsirkan dengan berhati-hati. Tubuh manusia adalah kompleks, dan nombor pada aplikasi tidak menjelaskan segala-galanya. Tekanan emosi, diet, tidur yang kurang baik, penyakit, latihan intensif, dan juga pengambilan kafein boleh mempengaruhi keputusan.
Mereka tahu tabiat yang mungkin anda tidak sedari.
Kekuatan hebat peranti boleh pakai terletak pada pengumpulan data yang berterusan. Tidak seperti nota tulisan tangan, peranti ini menemani pengguna selama berjam-jam.
Lama-kelamaan, ia mula mengenal pasti corak. Ia mungkin perasan bahawa anda kurang tidur sepanjang hari bekerja, lebih banyak bergerak pada hari Sabtu, lebih banyak duduk pada hari bekerja atau mempunyai kadar denyutan jantung yang lebih tinggi pada waktu-waktu tertentu.
Corak-corak ini boleh berguna untuk memperbaiki tabiat. Pada masa yang sama, ia menunjukkan bagaimana titik data yang kelihatan kecil boleh mendedahkan banyak perkara tentang kehidupan seseorang.
Data tersebut boleh diintegrasikan ke dalam aplikasi kesihatan.
Jam tangan dan sensor biasanya tidak berfungsi secara berasingan. Ia menghantar maklumat ke aplikasi pada telefon anda, di mana data disusun ke dalam graf, sejarah dan laporan.
Dalam ekosistem Apple, aplikasi Kesihatan boleh mengumpulkan data daripada iPhone, Apple Watch, peranti lain, rekod kesihatan dan aplikasi yang digunakan oleh pengguna. Syarikat itu menyatakan bahawa pengguna mengawal data yang disimpan dan dikongsi, dan data kesihatan disulitkan pada peranti dan, dalam keadaan tertentu, juga dengan penyulitan hujung ke hujung dalam iCloud.
Dalam kes Google dan Fitbit, syarikat tersebut menyatakan bahawa perkhidmatan kesihatannya mematuhi dasar privasi Google dan membenarkan pengguna mengurus, mengeksport dan memadam maklumat mereka. Google juga menegaskan bahawa data kesihatan Fitbit tidak digunakan untuk pengiklanan Google.
Privasi merupakan isu utama.
Data kesihatan dan tingkah laku adalah sangat sensitif. Data tersebut boleh mendedahkan rutin, tahap kecergasan, corak tidur, lokasi, corak berbasikal, kadar denyutan jantung, senaman dan juga perubahan tabiat.
Oleh itu, adalah penting untuk membaca kebenaran, menyemak tetapan dan memahami aplikasi mana yang berkongsi data anda. Aplikasi larian, diet atau produktiviti mungkin meminta akses kepada maklumat jam tangan anda. Dalam sesetengah kes, akses ini masuk akal. Dalam kes lain, ia mungkin berlebihan.
Kajian terkini tentang privasi dalam teknologi boleh pakai menganalisis dengan tepat bagaimana pengeluar mengendalikan dasar data, ketelusan dan perlindungan maklumat pengguna. Ini menunjukkan bahawa kebimbangan itu bukanlah satu keterlaluan, tetapi merupakan bahagian penting dalam penggunaan peranti ini secara bertanggungjawab.
Mereka membantu, tetapi mereka tidak sempurna.
Peranti boleh pakai boleh menggalakkan tabiat sihat, menunjukkan kemajuan dan mengingatkan pengguna untuk bergerak. Walau bagaimanapun, ia juga boleh salah. Kiraan langkah, peringkat tidur, kalori yang dibakar dan ukuran tekanan adalah anggaran, bukan kebenaran mutlak.
Tambahan pula, pengesanan terlalu banyak data boleh menimbulkan kebimbangan dalam sesetengah orang. Seseorang mungkin bangun dengan perasaan sihat, tetapi menjadi risau kerana aplikasi tersebut menilai tidur mereka sebagai kurang baik. Atau mereka mungkin berasa tertekan untuk mencapai sasaran setiap hari.
Sebaik-baiknya, data harus digunakan sebagai panduan, bukan sebagai pertimbangan. Teknologi harus membantu kita memahami badan kita, bukan mewujudkan tekanan yang berterusan.
Cara menggunakan peranti boleh pakai dengan lebih sedar
Untuk memanfaatkan sepenuhnya peranti ini, mulakan dengan melaraskan kebenaran. Lihat apl mana yang mempunyai akses kepada data kesihatan, lokasi, mikrofon, pemberitahuan dan kenalan.
Selain itu, konfigurasikan perkongsian aktiviti. Jika anda menggunakan aplikasi senaman sosial, elakkan menyiarkan laluan lengkap yang menunjukkan rumah atau lokasi kerap anda kunjungi.
Pastikan sistem anda dikemas kini, gunakan kata laluan atau pengesahan biometrik pada telefon anda dan lebih suka aplikasi yang boleh dipercayai. Jika anda menjual atau menderma peranti boleh pakai, padamkan data dan alih keluar pautan daripada akaun anda.
Akhir sekali, tafsirkan nombor-nombor tersebut dengan pendekatan yang seimbang. Jika anda melihat tanda-tanda perubahan kesihatan yang berterusan, dapatkan nasihat profesional.
Kesimpulan
Jam tangan pintar dan sensor mengetahui banyak tentang rutin kita. Ia merekodkan pergerakan, tidur, kadar denyutan jantung, lokasi, senaman, corak rehat dan tabiat yang sering tidak disedari.
Maklumat ini berguna untuk meningkatkan kualiti hidup, menetapkan matlamat dan memahami tubuh badan dengan lebih baik. Walau bagaimanapun, ia juga memerlukan pertimbangan yang teliti terhadap privasi, keselamatan dan tafsiran data yang betul.
Peranti boleh pakai merupakan alat yang berkuasa, tetapi ia mesti digunakan secara sedar. Paling penting, ingat bahawa data tersebut adalah milik pengguna dan perlu untuk kesejahteraan mereka, bukan menjana kebergantungan, pendedahan yang tidak perlu atau kebimbangan.
